Starzenie mózgu to proces nieuchronny

 

Zwykle nie zauważamy, że czas upływający, wpływa też niekorzystnie na nasz mózg. Jednak proces ten można spowolnić.  

Nasz naturalny, żywy komputer, jakim jest mózg 65-letniego mężczyzny, może być nawet o 10 proc. mniejszy, niż u 50-latka. Uczeni są przekonani, że negatywny wpływ na mózg, ma wiele czynników zewnętrznych. Starzenie mózgu jest nieuchronnym procesem. Ale można to spowolnić.

Powstaje neurozamieszanie 

Ludzie są przyzwyczajeni do tego, że starzeje się nasze ciało. Zmiany na skórze, pogorszenie wzroku i słuchu, mniej wydajny metabolizm, obniżona sprawność ogólna – wszystkie te objawy da się na co dzień, zaobserwować.  

Natomiast zwykle nie zauważamy, że czas wpływa również niekorzystnie na nasz mózg. Objawy tego naturalnego procesu, jak dajmy na to zapominanie dat i faktów, zrzucamy na codzienną gonitwę i nawał obowiązków.  

Dobrze, ktoś powie, ale jak się mają do rozważań o starzejącym się mózgu człowieka, przykłady osób aktywnych do późnej starości? I jak się mają przykłady osób, osiągających w jesieni życia, szczyty swoich możliwości intelektualnych?  

Spada średnia objętość mózgu 

Jak opisuje dr William M. Kler, w magazynie “Psychology Today” – Lew Tołstoj nauczył się jeździć na rowerze w wieku 67 lat, Giuseppe Verdi komponował wspaniałe dzieła po osiemdziesiątce, George Bernard Shaw miał ponad 90 lat, kiedy pisał dramaty, a Leopold Stokowski nagrał w tym wieku ponad 20 albumów.  

Mędrzec odpowie: są to wspaniałe przykłady i wzorce do naśladowania. A dowodzą one niezwykłej siły ludzkiego organizmu, w każdym razie nie tego, że nasz mózg pozostaje wiecznie młody.  

Mózg człowieka, według różnych szacunków, ma od ponad 80 do 100 mld neuronów. Ich liczba nie jest stała, gdyż neurony obumierają. Na szczęście, w procesie neurogenezy są odtwarzane, choć nie w takiej samej ilości.
Mózg 65-letniego mężczyzny może być nawet o 10 proc. mniejszy niż u 50-latka. A średnia utrata objętości mózgu, wynosi 5 proc. na 10 lat, jednak nabiera zdecydowanie tempa, po 70. roku życia.  

Wolniejsze reakcje przy odpowiedzi na pytania 

Dr Ruth Peters z brytyjskiego Imperial College London, w artykule “Starzenie się mózgu”, opublikowanym w “Postgraduate Medical Journal” wskazuje, że jest to proces mało rozpoznany przez naukę. Wiadomo tylko, że występuje na wszystkich poziomach funkcjonowania mózgu – od molekuł poprzez komórki, aż po tkanki.  

Kłopot sprawia i to, że – jak podaje amerykańskie Society for Neuroscience – mózg może z wiekiem wykazywać pogorszenie jednych zdolności, przy równoczesnym polepszeniu innych, np. ktoś może mieć wolniejsze reakcje, przy odpowiadaniu na pytania, ale zwiększa się zasób jego słów.  

A co najbardziej ciekawe, według badań – neurony potrafią przejąć funkcje komórek obumarłych. Niektórzy naukowcy angażują w próbę wyjaśnienia zjawiska genetykę, i dowodzą, że w odpowiednim momencie naszego życia, “włączają się” geny odpowiedzialne za proces starzenia. Inni uczeni stawiają na hormony i zaburzenia układu odpornościowego. 

Zdolności reagowania maleją po 24. roku 

Naukowcy są przekonani również o tym, że negatywny wpływ na mózg, ma wiele czynników zewnętrznych, jak np. wysokie ciśnienie, niewłaściwa dieta, cukrzyca, palenie papierosów i nadużywanie alkoholu. Dochodzą do tego jeszcze choroby genetyczne i nadmierny stres, przemęczenie organizmu, a nawet niszcząca depresja.  

Wszystko to i inne czynniki mają wyraz w konkretnych objawach starzenia się mózgu. Dwa lata temu, zespół uczonych z Uniwersytetu Simona Frasera w Kanadzie, badał zdolność reakcji na wydarzenia, w specjalnie stworzonej dla celów badawczych, grze wideo.  

W eksperymencie wzięło udział kilka tysięcy osób w wieku 16–44 lat. Jak się okazało, zdolności reagowania człowieka zaczynają maleć, po 24. roku życia, o 15 proc. co 15 lat.  

Ruch a spowolnienie starzenia się mózgu 

Z wiekiem przychodzi również osłabienie pamięci, zwłaszcza – twierdzi dr Ruth Peters – jej dwóch obszarów: epizodycznego (chodzi o pamiętanie istotnych wydarzeń, np. pierwszego dnia w szkole) i semantycznego, które jest powiązane z wiedzą (wiemy np., że 10 milimetrów to centymetr).  

Pojawiają się też kłopoty z orientacją, koncentracją i zachowaniem równowagi, następują zmiany w osobowości i może pojawić się apatia. W efekcie spada jakość życia, coraz większy problem sprawia funkcjonowanie w społeczeństwie. Pytamy czy można spowolnić starzenie mózgu?  

Owszem, można. Trzeba unikać wysoko przetworzonej żywności i jeść mniej, unikać papierosów i nadmiaru alkoholu. Nadworny lekarz trzech polskich królów, Wojciech Oczko, w XVI wieku stwierdził, że “żaden lek nie zastąpi ruchu, ale ruch zastąpi każdy lek” – zgadzają się z nim  współcześni naukowcy.  

Jak podaje w artykule Lizzie Parry, w brytyjskim dzienniku “Daily Mail”, badania naukowe wykazują ścisły związek między sprawnością fizyczną, a spowolnieniem procesu starzenia się mózgu.  

Zła i dobra wiadomość 

Uczeni z Kings College w Londynie, przebadali ponad 300 kobiet i doszli do wniosku, że przysiady, energiczny spacer i bieganie, mogą być kluczem do sukcesu. Trening mięśni uwalnia bowiem hormony, które powodują wzrost liczby neuronów w mózgu. Istotne jest również podtrzymywanie aktywności umysłowej: czytanie, pisanie, nabywanie wiedzy, rozwiązywanie krzyżówek.  

Do tego dochodzą jeszcze: aktywność społeczna, rozwijanie swoich pasji i zainteresowań. W tym wszystkim bardzo dobrą wiadomością, płynącą z doświadczeń naukowców, jest to, że starzenie się mózgu w dzisiejszych czasach, jest dużo “zdrowsze”, niż kiedyś.  

Kilkadziesiąt lat temu, osobom borykającym się z objawami starości, nauka nie miała zbyt wiele do zaoferowania. W 1900 roku, średnia długość życia w USA wynosiła 47 lat, obecnie oscyluje wokół osiemdziesiątki. Podobnie jest w Europie. W czasach Balzaka (1799-1859) kobieta 30-letnia uchodziła za starą. Dziś, choć się starzejemy, jesteśmy faktycznie coraz młodsi.
Źródło: focus.pl.  

Oprac. Stanisław Cybruch  

Na zdjęciu ilustracyjnym – Otyłość prowadzi do “zjadania” …mózgu. Foto: focus.pl.google.com.

Share
Ten wpis został opublikowany w kategorii ludzie, nauka, świat, życie i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *